Hornissennest in Sint-Pieters-Leeuw: onze lokale interventie

Inhoud

• Hulp bij horzelnoodsituaties in Sint-Pieters-Leeuw: contactgegevens en meldingsprocedure

• Verslag van een interventie: bestrijding van een nest Aziatische horzels in Vlezenbeek

• Identificatie- en veiligheidsgids voor de inwoners van Leeuw-Saint-Pierre

• Conclusie

Vorige week belde een inwoner van Vlezenbeek ons laat in de ochtend. Een gespannen stem, korte zinnen: «Er zit iets enorms onder mijn dak, het zoemt al drie dagen onafgebroken. » Een horzelnest in Sint-Pieters-Leeuw, alweer een. Sinds het begin van het seizoen voeren we steeds meer interventies uit in de gemeente en de omgeving, van Zuun tot Ruisbroek.

Dingen om te onthouden

• Een meeslepende rondleiding gebaseerd op een daadwerkelijke interventie in Sint-Pieters-Leeuw

• We combineren praktische informatie uit meldingen met een zeer lokaal verslag uit de praktijk (wijk Vlezenbeek) om onze expertise en onze betrokkenheid bij de inwoners van het 1600-gebied aan te tonen

• contactgegevens en meldingsprocedures

• verwijdering van een nest Aziatische horzels in Vlezenbeek

Wat opvalt, is dat veel bewoners niet weten tot wie ze zich moeten wenden als ze een nest ontdekken. De brandweer? De gemeente? Een particuliere vakman? De antwoorden lopen uiteen, en ondertussen wordt het nest steeds groter. We hebben besloten om alles wat we weten zwart op wit vast te leggen: hoe u het kunt melden, met wie u contact moet opnemen, hoeveel het kost, en vooral wat we concreet doen als we bij u langskomen om een horzelnest in Leeuw-Saint-Pierre te verwijderen.

Dit artikel is zowel een praktische gids als het verslag van een daadwerkelijke interventie. Want inzicht in wat er in de praktijk gebeurt, geeft een geruststellend gevoel. En het helpt om op het juiste moment de juiste beslissingen te nemen.

Hulp bij horzelnoodsituaties in Sint-Pieters-Leeuw: contactgegevens en meldingsprocedure

Het eerste wat je moet weten: in België komt de brandweer van Leeuw-Saint-Pierre niet meer automatisch in actie bij wespennesten of horzelnesten. Het beleid is enkele jaren geleden gewijzigd. Tenzij er sprake is van direct gevaar op de openbare weg, verwijzen ze u door naar een erkende ongediertebestrijder. Dat verbaast veel mensen, maar het is de realiteit. Het heeft geen zin om 112 te bellen voor een nest in uw tuin, u verspilt alleen maar tijd.

Om een horzelnest in Sint-Pieters-Leeuw te melden, hangt de te volgen procedure af van de soort. Als u vermoedt dat het om een Aziatische horzel gaat (hieronder wordt uitgelegd hoe u deze kunt herkennen), dient u de melding via het platform in te dienen vespawatch.be. Dit is het officiële kanaal in het Vlaamse Gewest. Je maakt een foto, uploadt die naar de website samen met de locatie, en een netwerk van Vespa Hunters bevestigt de identificatie. De Vespa Hunter die actief is in Sint-Pieters-Leeuw kan vervolgens ingrijpen om het nest te vernietigen in het kader van het regionale plan.

Voor Europese horzels en wespen ligt het anders. Er geldt geen meldingsplicht, maar het nest moet wel worden verwijderd als het zich in de buurt van een woongebied bevindt. In dat geval moet u direct contact opnemen met een ongediertebestrijder in het 1600-gebied.

Concreet zijn dit de stappen:

1. Bepaal om welk insect het gaat (Aziatische hoornaar, Europese hoornaar, wesp). Als u twijfelt, maak dan van een afstand een foto.

2. Als het een Aziatische hoornaar is: meld dit dan op vespawatch.be en neem tegelijkertijd contact met ons op.

3. Als het om een Europese hoornaar of wespen gaat: bel dan direct een lokale ongediertebestrijder.

4. Raak niets aan. Niet zelf klussen met een tuinslang, geen vuur, geen insecticidespuitbus uit de supermarkt. Dat zien we maar al te vaak, en dat loopt slecht af.

Bij elke melding komt de vraag naar de prijs voor het verwijderen van een horzelnest ter sprake. Laten we er geen doekjes om winden: voor het verwijderen van een wespennest in het 1600-gebied moet u, afhankelijk van de bereikbaarheid, rekenen op een bedrag tussen de 80 en 150 euro. Een nest onder een dakpan op zes meter hoogte is niet hetzelfde werk als een nest in een heg op manshoogte. Voor een nest van Aziatische horzels kan het tarief iets hoger uitvallen, omdat de werkwijze uitgebreider is: een volledig beschermend pak, een specifiek bestrijdingsmiddel en het verwijderen van het nest na de behandeling om secundaire besmetting te voorkomen.

Sommige gemeenten in Vlaams-Brabant bieden een gesubsidieerde bestrijding van de Aziatische hoornaar aan. In Sint-Pieters-Leeuw kunt u informatie inwinnen bij de milieudienst van de gemeente. De voorwaarden veranderen van jaar tot jaar, maar de steun is er en kan een aanzienlijk deel van de kosten dekken.

Nog een belangrijk punt: de urgentie. Een horzel in Sint-Pieters-Leeuw midden in de zomer – daar kun je niet mee wachten. De nesten verdubbelen in omvang binnen enkele weken. Hoe langer u wacht, hoe ingewikkelder en duurder de ingreep zal zijn. Als u verdachte activiteit opmerkt, zelfs een klein primair nest ter grootte van een tennisbal in het voorjaar, is het tijd om in te grijpen.

Verslag van een interventie: bestrijding van een nest Aziatische horzels in Vlezenbeek

Half augustus, 10.30 uur. We krijgen het telefoontje waarover ik in de inleiding sprak. De eigenaar woont in een rijhuis in een rustige wijk van Vlezenbeek, vlak bij het park. Hij heeft de afgelopen dagen ongewoon geknoei op zijn dak opgemerkt. Zijn dochter van zeven speelt elke middag in de tuin. U begrijpt dus wel dat er haast bij is.

Om 14.00 uur zijn we ter plaatse. Eerste reflex: van een afstandje observeren. Met de verrekijker zien we de ingang van het nest onder een dakrand, aan de zuidwestkant. De stroom insecten is regelmatig: om de drie à vier seconden landt er een. Dat is het teken van een goed gevestigde kolonie. Geen klein primair voorjaarsnest, nee. Een volgroeid secundair nest.

De identificatie laat geen twijfel bestaan: gele poten aan de uiteinden, donker borststuk, achterlijf met slechts één oranje segment. Het is inderdaad de Aziatische hoornaar in Leeuw-Saint-Pierre, Vespa velutina. Dit wordt onmiddellijk gemeld op het volgplatform.

De toegang vormt de eerste uitdaging. Het nest bevindt zich op ongeveer vijf meter boven de grond, ingeklemd tussen de onderdakbedekking en een dakoverstek. Het is onmogelijk om het van binnenuit te bereiken zonder het risico te lopen het nest te doorboren. We kiezen ervoor om het van buitenaf aan te pakken, met een telescopische stang die is uitgerust met een injector.

We trekken de pakken aan. Let wel: niet de klassieke imkerpakken. Voor de bestrijding van horzels in Vlaams-Brabant worden speciale anti-horzelpakken gebruikt, waarvan de stof dik genoeg is om de steken te weerstaan. De Aziatische hoornaar is agressiever dan de Europese wanneer je in de buurt van zijn nest komt. Hij valt in groepen aan. Dat is geen fabeltje.

Het biocide wordt rechtstreeks in de ingang van het nest geïnjecteerd. Er wordt gebruikgemaakt van een insecticidepoeder met langdurige werking. De horzels die in de daaropvolgende uren het nest binnenkeren, besmetten de rest van de kolonie. Dit is een ingrijpende maatregel. Binnen twintig minuten neemt de activiteit zichtbaar af. De insecten die het nest verlaten, zijn gedesoriënteerd en vallen op de grond.

De volgende ochtend komen we terug om het nest volledig te verwijderen. Dit is een stap die sommige dienstverleners ten onrechte overslaan. Een dood nest dat op zijn plaats blijft liggen, kan andere kolonies aantrekken, en er zit nog broed in dat kan uitkomen. We halen de structuur van de muur, doen deze in een luchtdichte zak en nemen hem mee. De eigenaar kijkt toe vanuit het raam op de eerste verdieping. Als we hem het nest laten zien, kan hij zijn ogen niet geloven: 40 centimeter in doorsnede, honderden cellen. En dat allemaal op twee meter afstand van de slaapkamer van zijn dochter.

Als lokale ongediertebestrijdingsdeskundige voeren we dit soort ingrepen in het seizoen meerdere keren per week uit. Elk nest is anders. Elk huis heeft zijn eigen uitdagingen. Maar de werkwijze blijft strikt, en dat is precies wat het verschil maakt tussen een doeltreffende behandeling en een gevaarlijke doe-het-zelf-oplossing.

Identificatie- en veiligheidsgids voor de inwoners van Leeuw-Saint-Pierre

Er zijn drie insecten die op elkaar lijken en voor verwarring zorgen: de gewone wesp, de Europese horzel en de Aziatische horzel. Het is van essentieel belang om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Je hoeft geen entomoloog te zijn; een paar kenmerken zijn voldoende.

De gewone wesp is tussen de 1 en 1,5 cm groot. Heeft felgele en zwarte strepen die sterk contrasteren. Je ziet hem rond je bord op het terras vliegen. Zijn nest is grijs, van papier-maché, en bevindt zich vaak in een tuinhuisje of onder een luifel.

De Europese horzel is aanzienlijk groter: 2 tot 3,5 cm. De overheersende kleur is roodbruin met geel op het achterlijf. Hij vliegt ’s nachts en wordt aangetrokken door licht. Indrukwekkend, maar niet erg agressief zolang men niet in de buurt van het nest komt.

De Aziatische horzel (Vespa velutina) is degene die de meeste problemen veroorzaakt. Middelgroot, ongeveer 2 tot 3 cm. Zijn kenmerk: een zeer donker, bijna zwart lichaam, met slechts één oranje buiksegment en gele poten aan de uiteinden. Als u dit in Sint-Pieters-Leeuw ziet, is het deze. Er is geen twijfel mogelijk als u deze kenmerken eenmaal kent.

Het is des te belangrijker om de Aziatische hoornaar te herkennen, aangezien deze zich zeer defensief gedraagt. Het gevaar van een nest met Aziatische hoornaarden ligt in hun collectieve reactievermogen. Kom je dichter dan vijf meter bij een actief nest, dan loop je het risico op een gezamenlijke aanval. Tientallen exemplaren in enkele seconden tijd. Voor iemand met een allergie kan één enkele steek al een anafylactische shock veroorzaken. Voor anderen kunnen meerdere steken een ziekenhuisopname noodzakelijk maken.

Waar bevindt het nest zich meestal? Dat is een vraag die vaak wordt gesteld. In het voorjaar bouwt de stichtster een klein eerste nest, vaak op een beschutte plek: een dakoverstek, een tuinhuisje of een dichte heg. In de zomer verhuist de kolonie soms naar een groter secundair nest op hoogte: in de boomtop, onder het dak of in een ongebruikte schoorsteen. In Vlezenbeek en Zuun, met hun boomrijke tuinen, komen nesten hoog in de bomen vaak voor. In Ruisbroek, een meer verstedelijkte omgeving, zijn ze vaker op gebouwen te vinden.

De veiligheidsregels zijn eenvoudig:

• Blijf altijd uit de buurt van een verdacht nest. Minimaal vijf meter.

• Probeer nooit zelf een nest te vernietigen. Gebruik geen water, geen vuur en geen stok. Op internet zijn video’s te zien die laten zien wat je niet moet doen.

• Houd kinderen en huisdieren uit de buurt van dit gebied.

• Bij meerdere steken of een allergische reactie (zwelling van het gezicht, ademhalingsmoeilijkheden) moet u onmiddellijk 112 bellen.

• Meld elke waarneming van Vespa velutina in Sint-Pieters-Leeuw, zelfs als het maar om één enkel exemplaar gaat. Dat helpt om de verspreiding van de soort in kaart te brengen.

De Aziatische hoornaar is een invasieve soort. Hij roeit bijenkolonies uit, verstoort de bestuiving, en zijn aanwezigheid zal niet vanzelf afnemen. Elk vernietigd nest betekent één koningin minder voor het volgende jaar. De bestrijding is een gezamenlijke inspanning, en die begint bij de waakzaamheid van elke omwonende.

Een vaak over het hoofd gezien aspect: de herfst. Veel mensen denken dat het probleem met de kou verdwijnt. De werksters sterven inderdaad. Maar de jonge, bevruchte koninginnen verlaten het nest om in de grond, in houtstapels of onder schors te overwinteren. In de volgende lente komen ze weer tevoorschijn om nieuwe kolonies te stichten. Als u in oktober of november een nest ontdekt, meld dit dan toch. Zelfs een «dood» nest levert nuttige informatie op om vooruit te kijken naar het volgende seizoen.

Conclusie

Wanneer er zich bij u in Sint-Pieters-Leeuw een horzelnest vestigt, telt elke dag. Het herkennen, melden en snel ingrijpen maken het verschil tussen een beheersbaar probleem en een gevaarlijke situatie.

Wij zijn actief in de hele gemeente: Vlezenbeek, Zuun, Ruisbroek en het centrum. Wij kennen de daken, de tuinen en de bouwstijlen uit de omgeving. Dit is ons terrein. Als u twijfelt over een nest, een verdacht gezoem of horzels die rond uw huis vliegen, bel ons dan. We beoordelen de situatie, geven u een duidelijke prijsopgave en komen snel in actie. Geen onaangename verrassingen, geen onnodig wachten.

Ongediertebestrijding in het 1600-gebied is onze dagelijkse praktijk. En uw gemoedsrust is onze prioriteit.

Veelgestelde vragen