Aziatische horzels in Sint-Pieters-Woluwe: Gebruiksaanwijzing

Inhoud

• Identificeren en begrijpen van de aanwezigheid van de Aziatische horzel bij WSP

• Hoe een nest melden in Sint-Pieters-Woluwe: Stap-voor-Stap handleiding

• Lokale verdelgingsoplossingen: wie bellen en tegen welke prijs?

• Conclusie

Afgelopen zomer vond een buurman in de Tervurenlaan een nest Aziatische horzels zo groot als een voetbal verstopt in zijn kerstboom. Hij had wekenlang niets gemerkt. Zo begint het vaak in Sint-Pieters-Woluwe: je ziet een iets te groot insect op een bloem, je denkt dat het een Europese horzel is en je gaat verder. Maar dat is niet zo. De Aziatische horzel is goed ingeburgerd in de postcode 1150 en is niet van plan om te vertrekken.

Dingen om te onthouden

• Dit artikel focust op de sterke lokale verankering in Sint-Pieters-Woluwe, en verklaart de unieke synergie tussen de Vespa Hunter 1150 vrijwilligers, de lokale overheid en de professionals die betrokken zijn bij een effectieve uitroeiing gedurende het hele jaar.

• Identificeren en begrijpen van de aanwezigheid van de Aziatische horzel bij WSP

• Stap-voor-stap handleiding

• Wie moet ik bellen en hoeveel kost het?

Wat de situatie in Sint-Pieters-Woluwe een beetje anders maakt dan in andere Brusselse gemeenten, is de manier waarop de bewoners zich georganiseerd hebben. Tussen de vrijwilligers van Vespa Hunter 1150, het gemeentebestuur dat de meldingen doorgeeft en de professionals die het hele jaar door tussenkomen, bestaat er een echt lokaal netwerk. Je moet alleen weten hoe je het kunt gebruiken. Dat is precies waar dit artikel over gaat: je de sleutels geven om de kever te herkennen, een nest correct te melden en de juiste verdelgingsoplossing te vinden zonder de bank te breken.

Identificeren en begrijpen van de aanwezigheid van de Aziatische horzel bij WSP

Het eerste dat je moet weten: de Aziatische horzel (Vespa velutina) lijkt in niets op de Europese Hornet. Ze zijn allebei groot en eng, maar daar houdt de gelijkenis op. Om een Aziatische horzel te herkennen, moet je naar zijn lichaam kijken. Hij is overwegend zwart, met een enkel oranje segment op de buik. Zijn poten hebben gele punten, alsof hij sokken draagt. De Europese horzel daarentegen is veel geler en bruiner, met een achterlijf dat gestreept is als een XXL-wesp. Als je het nog steeds niet zeker weet, kan de grootte helpen: Aziatische horzels meten tussen de 2,5 en 3 cm voor de werksters. De koningin kan 3,5 cm worden, maar is nog steeds kleiner dan de koningin van de Europese horzel.

Waarom is het zo belangrijk om het verschil te weten? Omdat de Europese horzel een lokale soort is, die nuttig is in het ecosysteem en die in bepaalde regio's beschermd is. Per ongeluk doden is contraproductief. De Aziatische horzel daarentegen is sinds 2016 een invasieve soort in België. Ze vestigde zich eerst in Wallonië en trok dan op naar Brussel. In Sint-Pieters-Woluwe dateren de eerste bevestigde meldingen van enkele jaren geleden en sindsdien is het aantal ontdekte nesten elk seizoen toegenomen.

Wat trekt deze soort naar onze commune? Heel eenvoudig, de met bomen omzoomde tuinen. Sint-Pieters-Woluwe is rijk aan parken, grote privétuinen en dichte hagen. Het Woluwepark, het Domaine des Silex en de rand van het Zoniënwoud zijn allemaal gebieden waar Aziatische horzels perfecte nestplaatsen vinden. Ze bouwen hun primaire nesten in de lente (vaak in schuilplaatsen, onder luifels, in lage heggen) en migreren dan naar secundaire nesten hoog in de zomer, soms 15 of 20 meter hoog in bomen.

Het echte probleem is hun impact op bijen. Eén enkel nest Aziatische horzels kan een volledige bijenkorf in slechts enkele weken decimeren. De werksters zweven voor de ingang van de bijenkorf en plukken de bijen één voor één weg. Lokale imkers weten er alles van: sommige hebben hele kolonies verloren. En het zijn niet alleen de bijen die lijden, het is de lokale bestuiving als geheel.

Wat moet je doen als je er een in je tuin ziet? Probeer ze vooral niet met de hand of met een zelfgemaakte val te doden. Een geïsoleerde horzel vormt geen onmiddellijk gevaar (hij is niet bijzonder agressief buiten zijn nest), maar het verpletteren van een paar individuen zal de kolonie niet veranderen. Het belangrijkste is om uit te zoeken waar ze vandaan komen. Als je meerdere Aziatische horzels naar dezelfde plek ziet terugkeren, is er waarschijnlijk een nest in de buurt. En dan moet je het melden.

Hoe een nest melden in Sint-Pieters-Woluwe: Stap-voor-Stap handleiding

Een verdacht nest in jouw tuin of die van de buren? Raak niet in paniek, maar wacht ook niet te lang. Het snel melden van een nest in de 1150 maakt het verschil tussen een eenvoudige ingreep en een nest van 2.000 individuen dat dringend geneutraliseerd moet worden.

Hier lees je hoe je dat stap voor stap doet.

Stap 1: Maak een foto. Het klinkt stom, maar het is de basis. Als je een horzel of een nest ziet, fotografeer het dan. Van dichtbij als dat veilig is, van een afstandje als dat niet kan. Vrijwilligers en experts hebben een foto nodig om de soort te bevestigen. Een Aziatisch horzelnest is peervormig, vaak met een kleine opening aan de zijkant. De textuur lijkt een beetje op grijsachtig papier-maché. Verwar het niet met een wespennest (kleiner, lichter grijs) of een Europees wespennest (opening aan de onderkant).

Stap 2: Neem contact op met Vespa Hunter 1150. Dit is het netwerk van vrijwilligers dat actief is in Sint-Pieters-Woluwe. Deze mensen zijn opgeleid om Aziatische horzels te identificeren en nesten te lokaliseren. Je kunt contact met hen opnemen via hun Facebook-pagina «Vespa Hunter 1150 Woluwe-Saint-Pierre» of via het iNaturalist-platform voor een geolocatieverslag. Ze reageren snel, vaak binnen een dag.

Stap 3: Breng ook de lokale overheid op de hoogte. Het gemeentebestuur van Sint-Pieters-Woluwe heeft een meldingskanaal voor Aziatische horzels opgericht. Je kunt telefonisch contact opnemen met de dienst Leefmilieu of via het online formulier op de gemeentelijke website. Dit dubbele meldingssysteem (vrijwilligers + gemeente) maakt het mogelijk om gegevens te centraliseren en interventies efficiënter te organiseren.

Stap 4: Gebruik het nationale platform. De website observaties.be maakt het mogelijk om een nest Aziatische horzels te melden in heel België. Elke melding wordt ingevoerd in een interactieve kaart die de autoriteiten en imkers helpt om de voortgang van de soort te volgen. Het duurt maar twee minuten en het is nuttig voor iedereen.

Een belangrijk punt: probeer nooit zelf een nest te vernietigen. Zelfs geen klein primair nest in de lente. Aziatische horzels worden extreem agressief als hun nest bedreigd wordt en hun steken zijn pijnlijk en soms gevaarlijk voor mensen met een allergie. Er zijn mensen bekend die een nest afspuiten of het proberen te verwijderen met een stok. Het resultaat: tientallen steken en een bezoek aan de eerste hulp.

De rol van de Vespa Hunter 1150 is precies om de link te leggen tussen jouw melding en een veilige interventie. Ze controleren en bevestigen de soort, beoordelen de grootte en de toegankelijkheid van het nest en verwijzen je vervolgens door naar de juiste persoon: de brandweer of een particuliere professional, afhankelijk van de situatie. Dit veldwerk is van onschatbare waarde. Zonder deze vrijwilligers zouden veel nesten onopgemerkt blijven tot ze aan het eind van de zomer een kritische omvang bereiken.

Lokale verdelgingsoplossingen: wie bellen en tegen welke prijs?

Hoeveel kost het om een wespennest te laten vernietigen? Dat is de vraag die iedereen zich stelt, en het antwoord hangt af van een aantal factoren.

Laten we beginnen met de brandweer. In Brussel kan de brandweer worden opgeroepen voor een wespen- of wespennest, maar dat is niet altijd het geval. In principe komt de brandweer tussen wanneer het nest een onmiddellijk gevaar vormt voor de openbare veiligheid (nest in een drukke doorgang, in de buurt van een school, enz.) De kosten van een interventie door de Brusselse brandweer zijn over het algemeen lager dan die van een particuliere dienstverlener, maar op het hoogtepunt van het seizoen kunnen de vertragingen groot zijn. Als je nest 18 meter verderop in een eik onder in de tuin zit, zullen ze je waarschijnlijk doorverwijzen naar een professional.

Voor particuliere professionals varieert de prijs voor het vernietigen van een wespennest gemiddeld tussen €100 en €250. De prijs hangt af van de hoogte van het nest (een nest waar je met een ladder bij kunt, kost minder dan een nest waarvoor je een hoogwerker nodig hebt), de grootte van het nest en de tijd van het jaar. Aan het begin van het seizoen zijn de primaire nesten klein en gemakkelijk te behandelen. In september-oktober komen we secundaire nesten tegen die een diameter van meer dan 60 cm kunnen hebben, met enkele duizenden individuen. De behandeling is complexer en duurder.

Voor het verdelgen van wespen en horzels in Sint-Pieters-Woluwe zijn er verschillende gespecialiseerde bedrijven. Bij Frelons.be werken we het hele jaar door in de omgeving van 1150, ook in de winter voor restnesten. Waarom in de winter? Omdat in een verlaten nest nog overwinterende koninginnen in de buurt kunnen zijn, en het opsporen van lege nesten maakt het mogelijk om risicogebieden in kaart te brengen voor het volgende seizoen.

Een paar tips voor het kiezen van je serviceprovider:

• Controleer of het geregistreerd is voor het gebruik van biociden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

• Vraag vooraf een vaste prijs, geen vage schatting.

• Zorg ervoor dat het zich specifiek bezighoudt met Aziatische horzels (sommige ongediertebestrijdingsbedrijven bieden deze service aan zonder echte expertise).

• Kies iemand die het lokale terrein kent. Een professional die regelmatig in Sint-Pieters-Woluwe werkt, weet waar hij moet zoeken naar secundaire nesten in de hoge bomen in de buurt.

Nog een laatste punt over de kosten: sommige gemeenten in België subsidiëren gedeeltelijk de vernietiging van nesten van Aziatische horzels. Neem in Sint-Pieters-Woluwe contact op met de milieudienst van de gemeente om na te gaan of er financiële steun beschikbaar is. Het beleid verandert elk jaar en met de toename van het aantal meldingen is de kans groot dat er regelingen worden ingevoerd als dat nog niet is gebeurd.

Wacht vooral niet. Een nest met ongeveer tien individuen dat in mei wordt ontdekt, kan in 30 minuten en tegen een redelijke prijs worden behandeld. Hetzelfde nest in augustus, dat is uitgegroeid tot een kolonie van 1.500 horzels, vereist een grote, riskantere en duurdere operatie. Het is de snelheid van de melding die echt het verschil maakt.

Conclusie

Aziatische horzels in Sint-Pieters-Woluwe zijn niet onvermijdelijk. De gemeente heeft het geluk te kunnen rekenen op een respons-ecosysteem dat werkt: reactieve Vespa Hunter 1150 vrijwilligers, een administratie die het probleem ernstig neemt en professionals die snel kunnen ingrijpen.

Jouw rol hierin? Een oogje in het zeil houden. Leer een Aziatische horzel herkennen. Meld verdachte nesten onmiddellijk, via de Vespa Hunters, de lokale overheid of het nationale platform. En laat de vernietiging over aan de professionals.

Als je twijfelt over een insect of een nest in je tuin in Sint-Pieters-Woluwe, contacteer ons dan bij Frelons.be. We zijn het hele jaar door actief en we verplaatsen ons liever voor niets dan dat we een nest in stilte laten groeien.

Veelgestelde vragen