Kan er een wespennest of horzelnest in een stapel hout zitten?

Inhoud

• Hoe kunt u vaststellen of er een nest in uw houtstapel zit?

• Het risico op steken en het gevaar van verborgen horzelnesten

• Behandelings- en preventieoplossingen om uw hout te beschermen

• Conclusie

Ja. En veel vaker dan men denkt. Elk jaar, tussen augustus en november, krijgen we telefoontjes van mensen die net een kruiwagen met houtblokken hebben geladen en vervolgens drie steken in hun arm hebben. De stapel hout is de ideale plek voor een nest: droog, donker, goed geventileerd, vol spleten en vooral: niemand raakt er zes maanden lang iets aan.

Dingen om te onthouden

• Particulieren bewust maken van het risico van verborgen nesten in brandhout

• We leggen uit hoe u het gevaar kunt herkennen voordat het te laat is, waarbij we de nadruk leggen op preventie en de expertise van Frelons.be voor een veilige bestrijding het hele jaar door

• Hoe kunt u vaststellen of er een nest in uw houtstapel zit?

Het probleem is dat je een nest in een stapel hout zelden ziet. In tegenstelling tot een prop papier die onder een dakgoot hangt, zit hier alles verstopt tussen de houtblokken of in een holte in het midden van de stapel. Je ontdekt het pas op het moment dat je het verkeerde blok verplaatst. En dan is het al te laat: een verstoorde kolonie Duitse wespen of Aziatische horzels kent geen genade.

Bij Frelons.be komen we het hele jaar door in actie bij dit soort situaties. Niet alleen midden in de zomer. Ook in de winter, want een leeg nest of een koningin die overwintert in uw voorraad brandhout, kun je beter aanpakken als het koud is dan wanneer ze volop actief is. Laten we eens kijken hoe u het gevaar kunt herkennen voordat het u om de oren vliegt.

Hoe kunt u vaststellen of er een nest in uw houtstapel zit?

Het eerste wat je moet doen: blijf op vijf meter afstand staan en kijk goed. Kom niet meteen dichterbij. Bij een actief nest zie je altijd een regelmatig ritme van insecten die via dezelfde plek in- en uitvliegen. Dat is het meest betrouwbare teken om een verborgen nest te herkennen. Als je een tiental wespen ziet die heen en weer vliegen naar dezelfde opening tussen twee boomstammen, dan heb je je antwoord.

Geluid speelt ook een rol. Een kolonie die er al een paar weken zit, zoemt continu; een dof gezoem dat je bij rustig weer op twee of drie meter afstand kunt horen. Leg je hand plat op de hoop (ver van de vermoedelijke ingang): sommige klanten vertellen ons dat ze een trilling hebben gevoeld. Dat klopt, een grote wespenkolonie laat het hout letterlijk trillen.

Vervolgens moet je weten met wie je te maken hebt, want niet alle insecten in de houtstapel zijn hetzelfde.

• Gewone wespen en Duitse wespen : ze bouwen een nest van grijs papier-maché, vaak in een holte, soms direct tegen een boomstam aan. Een nest aan het einde van het seizoen kan zo groot worden als een voetbal en 3.000 tot 5.000 exemplaren bevatten.

• De Europese horzel : hij is groter, geel en roodbruin, en houdt dol van holtes. Een holle boomstam in uw stapel is voor hem een vijfsterrenverblijf. Hij ziet er indrukwekkend uit, maar is aanzienlijk minder agressief dan zijn Aziatische neef.

• De Aziatische horzel : gele poten, zwarte borst, donker achterlijf met een oranje ring. Zijn hoofdnest bevindt zich meestal hoog in een boom, maar zijn eerste nest (het voorjaarsnest, zo groot als een sinaasappel) wordt regelmatig aangetroffen in een tuinhuisje, onder een dakoverstek of in een beschutte houtstapel. Het nest van de Aziatische hoornaar is eerst bolvormig en daarna peervormig, met een ingang aan de zijkant, in tegenstelling tot het nest van de Europese hoornaar, waarvan de opening zich onderaan bevindt.

• Houtbijen en andere boorders : dat grote, blauwzwarte insect dat rond uw houtblokken zoemt, is de houtwesp. Hij graaft gangen in dood hout, maar vormt geen kolonie en steekt vrijwel nooit. Hij wordt soms ten onrechte «houtwesp» genoemd. Dood hem niet, want hij is een bestuiver.

De gaatjes in het hout, inderdaad. Veel mensen raken in paniek als ze ronde gaatjes zien en denken dat er een nest zit. Negen van de tien keer gaat het om houtworm, boktorren of sirexen, houtetende insecten die aan het hout knagen zonder dat dit enig gevaar voor u oplevert. Een echt wespennest boort geen gaten in het hout: het nestelt zich in een reeds bestaande holle ruimte. Nog een aanwijzing: het zaagsel. Fijn zaagsel aan de voet van de hoop = boorinsecten. Kleine grijze «papieren» spaanders = nestbouw.

Nog een laatste tip: controleer uw houtstapel voor elk stookseizoen, eind augustus, voordat u de houtblokken binnenhaalt. Dit is het moment waarop de kolonies hun maximale omvang hebben bereikt en een fout het duurst uitpakt.

Het risico op steken en het gevaar van verborgen horzelnesten

Een enkele wesp die je in de tuin steekt, is niet zo erg. Het echte gevaar van een nest in een stapel hout is de gezamenlijke aanval. Wanneer je een stuk hout optilt en de kolonie dit als een aanval op haar nest beschouwt, geeft ze een alarmferomoon af. Binnen enkele seconden komen tientallen werksters tevoorschijn en vallen ze alles aan wat beweegt binnen een straal van enkele meters. Je hebt je handen vol, vaak met dikke handschoenen aan, maar je nek en gezicht zijn onbedekt, en je staat precies boven de ingang van het nest gebogen. Dit is de gevaarlijkste situatie die je kunt tegenkomen.

De steek van een Aziatische horzel doet pijn, heel veel pijn, maar het gif is bij een gelijke dosis niet giftiger dan dat van een bij. Het probleem zit hem in de hoeveelheid die wordt geïnjecteerd (de angel is langer en dringt door dunne kleding heen) en het aantal steken. Bij meer dan twintig steken bij een volwassene ontstaat er sprake van systemische vergiftiging: braken, bloeddrukdaling, nierbeschadiging. Dit is een spoedgeval dat in het ziekenhuis moet worden behandeld.

En dan is er nog het risico op een allergische reactie, die zich niet van tevoren aankondigt. Tussen 1 en 3 % van de bevolking vertoont een ernstige reactie op een steek van een hymenoptera, en de meerderheid van deze mensen is zich daar niet van bewust totdat de eerste anafylactische shock optreedt. Zwelling van het gezicht, ademhalingsmoeilijkheden, het gevoel dat de keel dichtknijpt: bel onmiddellijk 112. In dit geval is één enkele steek al voldoende.

Wat me het meest zorgen baart bij de houtstapels, zijn de omstandigheden. Mensen gaan ’s avonds hout halen, met een hoofdlamp op, op pantoffels en zonder bescherming. Ze verplaatsen houtblokken op goed geluk. Een klant in Namen kreeg in dertig seconden elf steken omdat hij een houtblok uit het midden van de stapel had gehaald, en het nest zat er vlak achter. Hij deed een stap achteruit, struikelde over de kruiwagen en belandde op de grond terwijl de wespen hem achtervolgden. Het resultaat: drie dagen in het ziekenhuis.

Kinderen vormen een ander veiligheidsrisico in de tuin. Een stapel hout is een natuurlijke speeltuin: je klimt erop, verstopt er dingen in en slaat met een stok op de houtblokken. Eén klap is genoeg om de kolonie op de been te brengen. Als u brandhout opslaat en er spelen kinderen in de tuin, dan is regelmatige controle geen optie, maar een must.

Denk ook aan de dieren. Een hond die zijn snuit in een holte steekt, een kat die ergens in klimt: steken in de bek veroorzaken een zwelling die de luchtwegen kan blokkeren. Elke zomer behandelen Belgische dierenartsen honden die ernstig gewond zijn geraakt nadat ze een nest op de grond of in een stapel houtblokken hebben verstoord.

Nog een laatste punt, dat vaak over het hoofd wordt gezien: Aziatische horzels vormen een probleem, zelfs als ze je niet steken. Een kolonie die zich in de buurt van uw bijenkasten of die van een buurman die imker is heeft gevestigd, kan in één seizoen tienduizenden bijen uitroeien. Het melden en laten verwijderen van een nest is ook een nuttige bijdrage aan de lokale biodiversiteit.

Behandelings- en preventieoplossingen om uw hout te beschermen

Laten we beginnen met wat je absoluut niet moet doen. Geen benzine, geen vuur, geen kokend water, geen insectenspray uit de supermarkt die je van dichtbij leegspuit. Deze methoden mislukken in de overgrote meerderheid van de gevallen en veranderen een rustige kolonie in een woeste zwerm. En een stapel droog hout in brand steken… Eerlijk gezegd hebben we al tuinhuisjes in rook zien opgaan vanwege een wespennest.

Het probleem met een nest in een stapel hout is dat je het niet helemaal kunt zien. Een spuitbus die op de zichtbare ingang wordt gespoten, bereikt slechts 10 % van de kolonie. De rest overleeft, verspreidt zich, en je zit dagenlang opgezadeld met agressieve wespen die over de hele stapel verspreid zitten. Voor een effectieve vernietiging van een wespennest in een stapel hout moet je een middel diep in de spleten injecteren met een stok en de juiste apparatuur. Dat is precies wat een professionele ongediertebestrijder doet.

Concreet gaat men bij Frelons.be als volgt te werk bij het behandelen van een stapel hout:

1. Soortbepaling op afstand. Wesp, Europese horzel, Aziatische horzel: het protocol en het beschermingsniveau zijn niet hetzelfde.

2. Precieze locatie van het nest, door de vliegroutes te observeren. Soms moet je een paar houtblokken aan de rand verwijderen, in je volledige beschermingspak.

3. Behandeling door middel van injectie een toegelaten insecticide dat rechtstreeks in het hart van het nest wordt aangebracht, meestal in de vorm van een poeder dat zich verspreidt en dat de werksters zelf naar het broedsel brengen.

4. Verwijdering van een wespennest indien mogelijk, zodra de kolonie is uitgeroeid. Bij een houtstapel wordt vaak een deel van de stapel afgebroken om het nest te verwijderen en te controleren of er geen tweede nest zit.

5. Beveiligingstips om te voorkomen dat het het volgende jaar opnieuw moet worden geïnstalleerd.

De behandeling duurt zelden langer dan een uur. En nee, we werken niet alleen in augustus: we bestrijden nesten het hele jaar door, inclusief de primaire nesten in het voorjaar (die het gemakkelijkst te vernietigen zijn, wanneer de koningin nog alleen is of slechts met enkele werksters) en de nesten die in de winter in het binnengebrachte hout worden aangetroffen.

Om nesten te voorkomen, kunnen een paar gewoontes al een groot verschil maken. Sla uw brandhout op een verhoogde ondergrond op, op minimaal 30 cm boven de grond, en laat achter de stapel ruimte vrij om erlangs te lopen: kolonies hebben een hekel aan plekken waar regelmatig wordt geroerd. Stapel het hout strak op, zonder grote holtes in het midden. Bedek de bovenkant met een zeil, maar laat de zijkanten open; een zeil dat tot op de grond hangt, vormt een perfecte schuilplaats. En verplaats en herschik uw stapel minstens één keer tussen april en juni: dat is de periode waarin de stichtende koninginnen op zoek zijn naar een plek. Een hoop die in mei is omgewoeld, is een hoop waar in juli geen kolonie zal vestigen.

Nog een laatste tip over de valkuilen van de handel: de klassieke wespenvallen vangen vooral nuttige insecten en zorgen niet voor een significante afname van de populatie Aziatische horzels. Ze wekken een vals gevoel van controle. Het is beter om tijdens het seizoen elke maand de nestplaats grondig visueel te inspecteren en bij twijfel meteen contact op te nemen.

Conclusie

Een nest in een stapel hout, dat komt wel eens voor, je ziet het en je kunt er iets aan doen. Het enige echte probleem is dat je het per ongeluk ontdekt, met je armen vol houtblokken, op dertig centimeter van de ingang. Neem voor elk stookseizoen vijf minuten de tijd om uw houtstapel te inspecteren: het heen en weer vliegen van insecten, het voortdurende gezoem, de kleine grijze spaanders op de grond. Deze drie tekenen zijn in bijna alle gevallen voldoende.

Als u twijfelt, raak dan niets aan en probeer het niet zelf op te lossen. Bel ons. Frelons.be is het hele jaar door actief in België, met volledige beschermingsuitrusting en goedgekeurde producten, om wespen, Europese horzels en Aziatische horzels te bestrijden zonder uw gezin in gevaar te brengen. Een snelle offerte, meestal een interventie binnen 24 tot 48 uur, en u kunt rustig uw hout gaan ophalen.

Veelgestelde vragen