Kan er zich een wespennest of horzelnest in de gevelbekleding bevinden?

Inhoud

• Nagaan of er een nest achter uw gevelbekleding zit

• De risico’s van een horzel- of wespennest voor uw woning

• Hoe verwijder je op een veilige manier een nest uit de gevelbekleding?

• Conclusie

Ja. En het is zelfs een van de favoriete plekken van wespen en horzels in België. Een gevelbekleding is een perfecte schuilplaats: droog, donker, geventileerd, beschut tegen wind en roofdieren, met een luchtlaag tussen de bekleding en de muur die meerdere kubieke meter ruimte biedt. Zelfs als u het zou proberen, zou u geen betere verblijfplaats voor een kolonie kunnen bedenken.

Dingen om te onthouden

• Dit artikel gaat verder dan alleen het opsporen ervan en onderzoekt de structurele en gezondheidsrisico’s die specifiek zijn voor nesten die achter gevelbekleding verborgen liggen

• We benadrukken de expertise van Frelons

• om deze complexe plagen, met name de Aziatische hoornaar, te bestrijden zonder de isolatie te beschadigen

• Nagaan of er een nest achter uw gevelbekleding zit

Het probleem is dat deze nesten wekenlang onopgemerkt blijven. Een koningin vestigt zich in april, niemand merkt er iets van, en in augustus heb je driehonderd werksters die via een spleet van 8 millimeter onder een plank in en uit vliegen. Op dat moment heeft het nest zich al helemaal thuisgevoeld in je buitenisolatie.

Bij Frelons.be komen we het hele jaar door in actie in dit soort situaties, ook in de winter als het gaat om het opsporen van verlaten nesten of het bestrijden van koninginnen in het voorjaar. Nesten achter gevelbekleding behoren tot de technisch meest uitdagende om te behandelen, omdat je niet kunt zien wat je precies behandelt. Hier lees je hoe je ze kunt opsporen, wat het je waarschijnlijk gaat kosten en vooral wat je absoluut niet moet doen.

Nagaan of er een nest achter uw gevelbekleding zit

Het begint allemaal met een alledaagse waarneming: insecten die op dezelfde plek aan de gevel rondcirkelen. Niet willekeurig, niet terloops. Altijd op dezelfde plek. Dat is het eerste teken.

Om een verborgen nest te ontdekken, ga je op een mooie dag tussen 11.00 en 16.00 uur in de tuin zitten en kijk je tien minuten lang naar je gevelbekleding. Als er een kolonie is gevestigd, ziet u een regelmatige, bijna mechanische heen-en-weerbeweging van insecten: een wesp vliegt naar buiten, gaat rechtstreeks naar de tuin, een andere komt terug en verdwijnt in dezelfde spleet. Bij een volgroeid nest zijn er tien tot dertig vluchten per minuut. Bij Aziatische horzels is de vlucht zwaarder en luidruchtiger, en keren ze vaak in een duikvlucht terug, waarbij ze even aarzelen voor de ingang.

De tweede aanwijzing is het geluid. Leg je oor (op een redelijke afstand, hoor) tegen de binnenmuur bij de verdachte plek. Een aanhoudend schrapend geluid, alsof er zachtjes met schuurpapier wordt gewreven, of een dof gezoem dat af en toe sterker en dan weer zwakker wordt: dat zijn de werksters die het hout kauwen en de papierpulp uitsmeren om het nest uit te breiden. Veel mensen omschrijven dit als «zand dat door de wand stroomt». ’s Avonds, als het huis stil is, is het nog duidelijker te horen.

Derde aanwijzing: de sporen. Kijk naar de onderkant van de gevel en de grond net onder de ingang. Daar vindt u vaak fijne houtdeeltjes, lichtgrijze spaanders en soms bruinachtige vlekken op de houten gevelbekleding. Deze vlekken zijn afkomstig van de uitwerpselen en het vocht van de kolonie die naar buiten sijpelen. Op een lichte gevelbekleding is dit heel goed te zien.

Let op dat je ze niet door elkaar haalt. Niet alle beestjes die in een gevel binnendringen, maken een nest van papier. Metselbijen dichten kleine gaatjes af met aarde; dat zijn die bekende aarden cocons die je in metselvoegen of schroefgaten aantreft: het zijn solitaire, ongevaarlijke en beschermde dieren, die je met rust moet laten. Mezen en mussen nestelen ook graag achter gevelbekleding, maar hun komen en gaan is sporadisch, met takjes of mos in de snavel, en het geluid lijkt op getjilp. Dat heeft niets te maken met het voortdurende gekras van een kolonie.

Een wespennest in de gevelbekleding is ook te herkennen aan het seizoen: in april is er niets te zien, in juni is het nog onopvallend, maar in augustus-september zit het vol. Als de activiteit aan het einde van de zomer explosief toeneemt, hebt u te maken met een kolonie, niet met insecten die toevallig langskomen. En als u grote bruine en gele insecten ziet, met gele poten en een zwarte borst, bel dan meteen: dat zijn Aziatische horzels.

De risico’s van een horzel- of wespennest voor uw woning

De materiële schade wordt sterk onderschat. Een volgroeid nest van gewone wespen kan zo groot worden als een basketbal, soms zelfs als een strandbal. Een secundair nest van Aziatische horzels kan een diameter van meer dan 70 cm bereiken. In een spouw van 4 tot 6 cm heeft de kolonie maar één oplossing: zich uitbreiden. Ze plet de steenwol, drukt de regenschutz samen en vervormt de isolatieplaten aan de buitenkant. Ik heb gezien dat houten gevelbekledingsplanken letterlijk van hun latten loskwamen door de druk van het nest.

Dan is er nog de vochtigheid. Een actieve kolonie produceert grote hoeveelheden waterdamp, afkomstig van de ademhaling van honderden individuen en de vochtige houtpulp die ze voortdurend verspreiden. Deze vochtigheid blijft vastzitten in de luchtlaag, precies daar waar uw regenwerende laag droog hoort te blijven. Het resultaat: isolatiemateriaal dat vol water zit, afnemende thermische prestaties en, op hout, een ideale voedingsbodem voor houtschimmels. Dit is het soort schade dat men pas drie jaar later ontdekt bij het demonteren van de gevel, wanneer de schimmel het draagwerk al heeft aangetast.

Een verlaten nest is ook niet onschuldig. Wespen gebruiken het nooit opnieuw, maar het papier-maché blijft daar liggen, zuigt water op en trekt motten, dermestvliegen en spinnen aan. En een kadaver van 40 cm dat achter een plank vastzit, blokkeert de onderaanliggende ventilatie van de gevelbekleding. Uw gevel kan niet meer goed ademen.

Nu het gevaar voor de gezondheid. Een wesp verdedigt haar nest binnen een straal van 3 tot 5 meter. De Aziatische hoornaar daarentegen beschouwt een gebied van 5 meter rond de ingang als zijn territorium en valt in groepen aan. Het gevaar van de Aziatische hoornaar zit niet in zijn gif, dat niet giftiger is dan dat van een wesp, maar in het aantal steken en de lengte van de angel, die zelfs door dikke kleding heen dringt. Als het nest zich in een gevelbekleding bevindt, ligt de ingang vaak op ooghoogte, vlakbij een deur, een terras of een slaapkamerraam. U loopt er tien keer per dag langs zonder het te weten.

Het ergste scenario is de grasmaaier of de ladder. Een trilling aan de gevel, een straal met de hogedrukreiniger op de gevelbekleding, en je veroorzaakt een massale afweerreactie. We hebben al interventies gehad na aanvallen die werden uitgelokt door het simpelweg schuren van een luik op twee meter afstand van het nest. Bij iemand met een allergie, of bij een kind, zijn vijf tot tien steken al genoeg om naar de spoedeisende hulp te moeten.

En dan is er nog het interieur. De wespen komen uiteindelijk vaak binnen. Een slecht afgedichte raamvoeg, een doorgang voor een elektriciteitskabel, een luik van de mechanische ventilatie: ze vinden het wel, en voor je het weet zit je met werksters in de slaapkamer boven. Dat komt heel vaak voor, het is zelfs een veelvoorkomende reden voor telefoontjes aan het einde van de zomer.

Hoe verwijder je op een veilige manier een nest uit de gevelbekleding?

De eerste regel, en ik ga deze herhalen omdat dit de fout is die ons de meeste spoedinterventies kost: Dek het gat niet af. Nooit. Geen schuim, geen siliconen, geen doekje, geen plakband. Het gat niet dichtmaken, dat is de allerbelangrijkste regel.

Waarom? Omdat een opgesloten kolonie niet sterft. Ze graaft. De wespen vreten zich een weg door zacht hout, gipsplaat en membranen, op zoek naar een uitweg. In 8 van de 10 gevallen leidt die uitweg naar het binnenste van het huis. We zijn al eens ingeschakeld bij mensen die op zaterdag een ingang hadden afgedicht en op dinsdag tweehonderd wespen in de badkamer hadden. Hetzelfde geldt voor in de handel verkrijgbare insecticiden die in de spleet worden gespoten: je doodt vijftig werksters, je maakt de duizend anderen boos en je dwingt het nest ertoe ergens anders een tweede ingang te openen.

Het tweede wat je moet vergeten: het verwijderen van de gevelbekleding. Veel huiseigenaren denken dat het volstaat om twee planken los te schroeven om bij het nest te komen. Maar door die plank te verwijderen, zet u het nest wijd open, terwijl u met uitgestrekte arm op een ladder staat. De kolonie komt dan met honderden tegelijk naar buiten. Dat is precies de situatie waarin ernstige ongelukken gebeuren.

De juiste methode, die bij dit soort nesten in de gevelbekleding wordt toegepast, is gebaseerd op drie principes. We werken via de bestaande opening, zonder iets te demonteren. We gebruiken een telescopische stang met een injectieslang die een zeer vluchtig insecticidepoeder door de luchtlaag heen tot in het hart van de kolonie spuit. En we grijpen op het juiste moment in: vroeg in de ochtend of ’s avonds, wanneer alle werksters terug zijn, om de hele kolonie in één keer te behandelen.

Het poeder heeft een groot voordeel ten opzichte van vloeibare spuitbussen: het verspreidt zich in de bouwspleet, hecht zich aan de poten van de werksters en verspreidt zich via contact door het hele nest. Het nest is binnen 24 tot 48 uur volledig vernietigd, zonder dat er iets is aangeraakt aan de isolatie, de regenschermen of de gevelbekleding. Geen enkel zichtbaar spoor op de gevel. Voor een gebeitste houten bekleding of een gevelbekleding van vezelcement is dat belangrijk.

Wat de Aziatische hoornaar betreft, is de aanpak iets anders. Voor een secundair nest in een gevel is vaak een specifiek middel en volledige bescherming nodig, omdat deze insecten bij de eerste trilling in zwermen tevoorschijn komen. Een professionele interventie met een goedgekeurd beschermingspak is geen overbodige luxe: zelfgemaakte beschermingspakken zijn niet bestand tegen de angel van een Aziatische hoornaar. En men mag nooit alleen aan dit soort nesten werken.

Na de behandeling? Het kadaver blijft enkele weken ter plaatse liggen als het ontoegankelijk is; dit is niet gevaarlijk zodra de kolonie is uitgestorven. Als het nest omvangrijk is en de ventilatie van de gevelbekleding belemmert, zorgen we voor een verwijdering door één of twee planken zorgvuldig te demonteren, bij kamertemperatuur en zonder risico. Dit is het juiste moment om de staat van de isolatie te controleren en de toegangspunten weer af te sluiten. Een knaagdierrooster onderaan de gevelbekleding, vernieuwde voegen, een paar millimeter minder speling en de gevel is weer luchtdicht voor het volgende seizoen.

Het bestrijden van ongedierte op een gevel is geen kwestie van het lukraak inzetten van chemicaliën. Het draait om het opsporen van ongedierte, de juiste timing en de juiste apparatuur.

Conclusie

Een wespennest of horzelnest in een gevelbekleding is niets bijzonders: het is zelfs een van de meest voorkomende situaties die we behandelen. Wat het verschil maakt, is de reactie. Het heen-en-weer vliegen observeren, luisteren naar het gekras, de toegangsplek opsporen: prima. Afsluiten, besproeien, demonteren: nooit.

Hoe langer u wacht, hoe groter de kolonie wordt en hoe duurder de schade aan de buitenisolatie wordt. Een nest dat in juni wordt behandeld, kost twintig minuten werk. Hetzelfde nest in september leidt tot een uitgebreide klus met vochtschade als gevolg.

Ziet u insecten uw gevel binnendringen? Bel dan Frelons.be. Wij zijn het hele jaar door actief en bestrijden zowel ongedierte op de gevel als nesten van Aziatische horzels, met apparatuur die het nest verwijdert zonder uw gevelbekleding te beschadigen. Eén telefoontje, één foto, en wij vertellen u meteen waarmee u te maken heeft.

Veelgestelde vragen